Mərc həvəskarlarının tez-tez verdiyi suallardan biri budur: Əgər favorit komanda meydana əsas heyətlə yox, ehtiyat futbolçularla çıxırsa, bukmeker kontorları niyə yenə də ona 1.40 – 1.60 aralığında aşağı əmsal təklif edir? İlk baxışdan bu qərar məntiqsiz görünə bilər. Çünki ikinci heyətin əsas heyət qədər güclü olmadığı hamıya məlumdur. Lakin bukmekerlər əmsalları təkcə meydana çıxacaq 11 futbolçuya görə müəyyən etmirlər.
Əvvəla, əmsallar oyun başlamazdan xeyli əvvəl formalaşdırılır. Həmin vaxt komandaların heyətləri hələ rəsmi açıqlanmır. Analitiklər komandanın ümumi gücünü, son nəticələrini, bazar dəyərini, meydan üstünlüyünü və rəqibin səviyyəsini nəzərə alaraq ilkin əmsalları hazırlayırlar. Yəni favorit komandanın ikinci heyətlə çıxacağı dəqiq bilinmədikdə, əmsal əsasən onun ümumi potensialına əsaslanır.
İkinci səbəb isə daha maraqlıdır. Bir çox böyük klubların və milli komandaların ehtiyat heyəti belə rəqibdən kağız üzərində daha güclü görünür. Məsələn, İngiltərə, Fransa, İspaniya və ya Braziliya kimi komandaların ikinci heyətində oynayan futbolçuların əksəriyyəti Avropanın aparıcı liqalarında çıxış edir. Bukmekerlər də hesab edirlər ki, belə futbolçuların fərdi keyfiyyəti oyunun taleyinə təsir edə bilər.
Lakin məhz burada mərc həvəskarlarının ən çox səhv etdiyi məqam ortaya çıxır. Fərdi keyfiyyət həmişə komanda oyunu demək deyil. İkinci heyətlə meydana çıxan futbolçuların bir çoxu birlikdə az oynadıqları üçün uyğunlaşma problemi yaşayırlar. Müdafiə xətti bir-birini yaxşı tanımır, hücumçuların hərəkətləri avtomatikləşmir, oyun ritmi pozulur. Nəticədə kağız üzərində daha güclü görünən komanda meydanda gözlənilən üstünlüyü qura bilmir.
Bundan başqa, məşqçilərin məqsədi də fərqlidir. Əgər əsas heyət çempionluq və ya turnir uğrunda mübarizə aparırsa, ikinci heyətlə keçirilən oyunlarda əsas məqsəd futbolçuları yoxlamaq, yeni taktiki variantları sınaqdan keçirmək və fiziki hazırlığı qiymətləndirmək olur. Belə matçlarda nəticə çox vaxt ikinci plana keçir. Bu isə aşağı əmsalla göstərilən favoritin qələbə şansını avtomatik artırmır.
Bukmeker kontorları başqa bir amili də nəzərə alırlar: bazar davranışı. Tanınmış komandaların milyonlarla azarkeşi var və onların böyük hissəsi sevdiyi komandanın heyətindən asılı olmayaraq qələbəsinə mərc edir. Əgər bukmeker favoritin əmsalını həddindən artıq yüksəltsə, bu dəfə həmin komandaya həddindən artıq pul yatırılar və şirkətin riski artar. Buna görə də əmsallar təkcə futbol analizinə deyil, həm də bazardakı pul axınına uyğun tənzimlənir.
Əslində peşəkar tipsterlər məhz bu cür oyunlarda dəyər (value) axtarırlar. Əgər rəsmi heyətlər açıqlandıqdan sonra favorit komandanın ehtiyat heyətlə oynayacağı məlum olursa, lakin əmsal ciddi dəyişmirsə, bu zaman autsayder və ya heç-heçə variantı daha maraqlı seçimə çevrilə bilər. Çünki bazar bəzən komandanın adına həddindən artıq qiymət verir.
Bu səbəbdən mərc edərkən yalnız əmsala baxmaq düzgün yanaşma deyil. Oyunun rəsmi heyətlərini, məşqçinin mətbuat konfransını, rotasiya planını və futbolçuların motivasiyasını mütləq araşdırmaq lazımdır. Bəzən 1.45 əmsalla favorit göstərilən komanda meydanda əsas heyətindən altı-yeddi futbolçunu dəyişmiş olur və bu, oyunun ssenarisini tamamilə dəyişir.
Bilmək lazımdır ki, bukmekerlərin aşağı əmsal verməsi həmin komandanın mütləq qalib gələcəyi anlamına gəlmir. Əmsallar komandanın adı, ümumi gücü, bazar davranışı və statistik modellər əsasında formalaşır. İkinci heyətlə çıxan favoritlər isə çox vaxt bu gözləntiləri doğrultmur. Məhz buna görə təcrübəli mərc həvəskarları yalnız komandanın adına deyil, meydana çıxacaq heyətə və oyunun məqsədinə də xüsusi diqqət yetirirlər.
Bunlar da maraqlıdır
