İnsanlar ailə quranda gələcək həyat yoldaşında çox şey axtarırlar: xasiyyət, sevgi, hörmət, maddi sabitlik, ailəyə münasibət… Amma nikahdan əvvəl bir çox cəmiyyətdə, xüsusilə bizim kimi intim münasibətlər haqqında açıq danışmağın ayıb sayıldığı mühitdə, ər-arvadın cinsi uyğunluğu demək olar ki, müzakirə edilmir. Hətta nişanlı cütlük illərlə danışsa belə, oğlanın qazancından tutmuş qızın hansı yeməyi bişirə bildiyinə qədər hər şey soruşulur, amma gələcək ailənin intim tərəfi haqqında danışmaq “ayıbdır”.
Toy keçir, qonaqlar dağılışır və əvvəllər heç vaxt müzakirə edilməyən məsələlər iki nəfərin yataq otağında birdən-birə gerçək problemə çevrilə bilir.
Bunlardan biri də kişinin penisinin ölçüsüdür.
İlk baxışda “penis balacadır deyə ailə dağılar?” sualı bir qədər qəribə, hətta gülməli görünə bilər. Amma məsələni araşdıranda görünür ki, bu mövzu həm seksoloqların elmi araşdırmalarına, həm psixoloqların kabinetlərinə, həm də dünyanın müxtəlif ölkələrində məhkəmə işlərinə qədər gedib çıxıb.
Ancaq əvvəldən vacib bir şeyi dəqiqləşdirək: dünyada “penisin ölçüsünə görə boşanmaların sayı” adlı etibarlı qlobal statistika yoxdur. Dövlətlərin boşanma statistikası adətən “xasiyyətlərin uyğun gəlməməsi”, “ayrı yaşama”, “zorakılıq”, “xəyanət” və başqa hüquqi-sosial kateqoriyalarla aparılır. “Penis kiçik idi” ayrıca statistik sütun deyil. Ona görə internetdə rast gəlinən “boşanmaların filan faizi penis ölçüsünə görədir” tipli rəqəmlərə ciddi yanaşmaq olmaz.
Amma bu, problemin mövcud olmadığı demək deyil.
Qadınlar üçün ölçü doğrudanmı vacibdir?
Elm bu suala gözlənildiyi qədər sadə “bəli” və ya “xeyr” cavabı vermir.
2023-cü ildə International Journal of Impotence Research jurnalında dərc edilmiş ədəbiyyat icmalı məhz penis ölçüsünün partnyorun cinsi məmnunluğuna təsirini araşdırıb. Müəlliflərin gəldiyi əsas nəticə maraqlıdır: mövcud tədqiqatların nəticələri qəti deyil, araşdırmaların bir hissəsində iştirakçı sayı azdır və “böyük penis = daha çox cinsi məmnunluq” kimi sadə bir elmi düstur qurmağa kifayət edən sübut yoxdur.
Amma qadınların ölçüyə ümumiyyətlə əhəmiyyət vermədiyini söyləmək də düzgün olmaz.
ABŞ-da 75 qadının iştirakı ilə aparılmış və 3D modellərdən istifadə edilmiş maraqlı bir təcrübədə qadınlardan birdəfəlik və uzunmüddətli münasibət üçün üstünlük verdikləri ölçünü seçmək istənilib. Uzunmüddətli münasibət üçün orta seçim təxminən 16 sm uzunluq və 12,2 sm çevrə olub. Birdəfəlik münasibət üçün seçilən ölçü bir qədər böyük idi. Daha maraqlısı budur ki, iştirakçı qadınların 27 faizi keçmişdə münasibətlərindən birinin bitməsində partnyorun penis ölçüsü ilə öz üstünlükləri arasındakı uyğunsuzluğun müəyyən rol oynadığını bildirib. Daha çox qadın həddindən artıq böyüklükdən yox, kiçiklikdən narazılıq bildirmişdi.
Burada “27 faiz qadın kiçik penisə görə sevgilisindən ayrılır” nəticəsi çıxarmaq olmaz. Cəmi 75 nəfərlik Kaliforniya nümunəsindən bütün dünya qadınlarına hökm vermək elmi baxımdan səhvdir. Üstəlik sualda ölçünün ayrılığın səbəblərindən biri olub-olmadığı soruşulurdu, yeganə səbəb olduğu yox.
Başqa, daha köhnə və kiçik araşdırmada 50 qadından 45-i cinsi məmnunluq baxımından uzunluqdan daha çox qalınlığın əhəmiyyət daşıdığını söyləyib. Bunun özü də göstərir ki, kişilərin “əsas məsələ neçə santimetrdir?” düşüncəsi qadının yaşadığı seksual təcrübəni həddindən artıq sadələşdirir.
Üstəlik 2025-ci ildə dərc edilmiş 33 araşdırma və 36 883 kişinin məlumatlarını birləşdirən meta-analizdə orta ereksiya uzunluğu təxminən 13,84 sm, orta ereksiya çevrəsi isə 11,91 sm hesablanıb. Araşdırma regionlar arasında müəyyən fərqlər də müəyyən edib.
Yəni pornoqrafiyada, sosial şəbəkələrdə və kişi söhbətlərində yaranan “normal ölçü” təsəvvürü elmi ortalamadan xeyli fərqlənə bilər.
Bəs yataqda problem necə ailə probleminə çevrilir?
Təsəvvür edin ki, qadın ərini sevir. Kişi də ona yaxşı münasibət göstərir. Evdə ciddi problem yoxdur. Amma qadın cinsi münasibətdən razı qalmır.
Əvvəl heç nə demir.
Bizim məişətdə qadının ərinə “mən cinsi münasibətdən razı deyiləm” deməsi elə də asan deyil. “Ayıb olar”, “kişiliyinə toxunar”, “məni pozğun hesab edər” deyə düşünür. Kişi də qadının narazılığını görür, amma səbəbini soruşmağa utanır.
Bir müddətdən sonra yaxınlıq seyrəkləşir.
Kişi deyir:
“Əvvəllər belə deyildin.”
Qadın:
“Yorğunam.”
“Başım ağrıyır.”
“Uşaq yatmayıb.”
“Sabah işə gedəcəyəm.”
Bəlkə qadın həqiqətən yorğundur. Bəlkə də əsas problem tamam başqadır, sadəcə ərinə deməyə dili gəlmir.
Kişinin beynində isə başqa fikirlər başlayır:
“Məni istəmir?”
“Başqası var?”
“Məndən iyrənir?”
Qadın da öz daxilində deyir: “Bunu ona necə deyim ki, kişiliyinə toxunmasın?”
Beləcə yataq otağında başlayan problem bir müddətdən sonra yataq otağından çıxır. Kişi əsəbi olur, qadın ondan uzaqlaşır, toxunuş azalır, öpüş azalır, sonra söhbət azalır. Əvvəl yalnız seksdən qaçan qadın bir müddətdən sonra ərinin qucaqlamasından da qaçmağa başlayır, çünki qucaqlamağın ardınca seks təklifinin gələcəyini düşünür.
Kişi isə rədd edilməkdən bezir.
Bir gecə qadın əsəbi halda elə bir cümlə deyir ki, kişi onu ömrü boyu unuda bilmir: “Mən səninlə heç nə hiss etmirəm.”
Problem artıq santimetr deyil. Problem kişinin özünü kişi kimi necə görməsinə toxunub.
Bəzən problem kiçiklik yox, böyüklükdür
Mövzunun adını görəndə çoxlarının ağlına yalnız kiçik penis gəlir. Halbuki məhkəmə tarixində tam əks səbəbdən nikahın pozulması tələbləri də olub.
Hindistanda 1953-cü ildə baxılmış Kanthy Balavendram v. S. Harry işində qadın nikahın etibarsız sayılmasını istəyirdi. İddiasına görə ərinin cinsiyyət orqanının qeyri-adi dərəcədə böyük olması cinsi əlaqəni onun üçün çox ağrılı və praktiki olaraq mümkünsüz edirdi. İş Madras məhkəməsinə qədər gedib çıxmışdı.
Daha yaxın və olduqca qeyri-adi nümunə Nigeriyadan gəlir. 2015-ci ildə Zamfara ştatında yuxarı şəriət məhkəməsi qadının ərindən ayrılmaq tələbini təmin etmişdi. Qadın cinsi əlaqə zamanı ərinin penisinin böyüklüyünə görə dözülməz ağrı yaşadığını bildirmişdi. Xəbərə görə nikah cəmi təxminən bir həftə davam etmişdi və ər də müəyyən nikah xərclərinin geri qaytarılması şərti ilə ayrılığa razılıq vermişdi.
Deməli, “nə qədər böyükdürsə, bir o qədər yaxşıdır” düşüncəsi də tibbi və seksual baxımdan doğru deyil.
Bəzən böyük ölçü qadında ağrı yarada, müəyyən seksual pozisiyaları çətinləşdirə və qadının cinsi əlaqədən çəkinməsinə səbəb ola bilər.
Məhkəmə santimetri ölçürmü?
Adətən məsələ bu formada qoyulmur.
Hüquqi baxımdan “ərimin penisi mənim zövqümə görə kiçikdir” və nikahın cinsi baxımdan həyata keçirilə bilməməsi tamam ayrı şeylərdir. Ölkədən ölkəyə qanun dəyişir, amma məhkəmə işlərində daha çox impotensiya, erektil disfunksiya və nikahın consummasiya edilməməsi kimi məsələlər ortaya çıxır.
Türkiyədə aparılmış maraqlı tibbi-hüquqi araşdırmada 1989–1997-ci illərdə erektil funksiyanın ekspertizası üçün göndərilmiş 265 məhkəmə işi təhlil olunub. Onların 128-i boşanma işləri ilə bağlı idi. Maraqlıdır ki, boşanma işlərində impotensiyada ittiham olunan kişilərin 75,8 faizində ekspertiza normal erektil funksiya müəyyən etmişdi. Yəni ər-arvadın yataq otağındakı uğursuzluğu hər dəfə kişinin fizioloji impotensiyası demək deyildi.
Hindistanda 2015-ci ildə qərara alınmış başqa bir işdə isə ər öz yazılı cavabında penisinin və xayalarının kiçik olduğunu qəbul etmişdi. Lakin məhkəmə mübahisəsinin hüquqi mərkəzində sadəcə ölçü yox, nikahın cinsi əlaqə ilə tamamlanmaması və iddia edilən impotensiya dayanırdı.
Bu fərq çox vacibdir. Kiçik penis avtomatik impotensiya demək deyil. Erektil funksiya, penetrasiyanın mümkün olub-olmaması, boşalma, seksual istək və partnyorun məmnunluğu bir-birindən fərqli anlayışlardır.
Azərbaycan, Türkiyə, ərəb dünyası: burada problemə bir də “kişilik” qarışır
Qərb ölkəsində kişi seksoloqa gedib “ölçüm məni narahat edir” deyə bilər. Bizim regionda isə bu cümləni demək bəzən kişinin özünə ağır gəlir.
Çünki penis təkcə bədən üzvü kimi yox, “kişilik” simvolu kimi qəbul edilir.
Yaxın Şərq və Şimali Afrikada kişilərin seksual və reproduktiv sağlamlığı haqqında aparılmış sistematik icmalda da məhz kişilik idealları, utanma və seksual problemlər haqqında danışmaqdan çəkinmə əsas mədəni maneələr arasında göstərilir. Bəzi cəmiyyətlərdə erektil problemin tibbi xəstəlikdən çox utancverici “kişilik problemi” kimi qəbul edilməsi kişinin həkimə müraciətini belə gecikdirə bilir.
Azərbaycan ailəsində də təsəvvür etmək çətin deyil.
Qadın ərinə:
“Bəlkə həkimə gedək?”
deyir.
Kişi bunu:
“Sən mənə ‘kişi deyilsən’ deyirsən?”
kimi başa düşür.
Qadın “mən razı qalmıram” demək istəyir, kişi “məni başqaları ilə müqayisə edirsən?” eşidir.
Sonra kişi qadının əvvəlki münasibətlərini soruşmağa başlayır:
“Haradan bilirsən böyük necə olur?”
“Kimlə müqayisə edirsən?”
“Sən əvvəllər kiminlə olmusan?”
Bir seksual problem bir gecənin içində qısqanclığa, təhqirə və illər əvvəlki münasibətlərin istintaqına çevrilə bilir.
Burada ailəni dağıdan artıq penisin ölçüsü deyil. Ölçünün ətrafında yaranmış utanc, müqayisə, özünəinam itkisi və danışa bilməməkdir.
Kişi özü problemi qadından daha böyük görə bilər
Bəzən qadın üçün kişinin ölçüsü ciddi problem deyil, amma kişi özü bunu problemə çevirir.
Cinsi əlaqədən əvvəl düşünür:
“Görəsən, ona çatır?”
Qadının üzünə baxır.
“Görəsən, həzz alır?”
Qadın həmin gün orqazm olmadı:
“Deməli, məndə problem var.”
Sonra ereksiyası zəifləyir. Bu dəfə kişi daha çox qorxur. Növbəti yaxınlıqda artıq qadını yox, öz penisini müşahidə edir.
“Qalxacaq?”
“Yenə düşəcək?”
“Görəsən, hiss edir?”
Beləcə bədən ölçüsü ilə bağlı narahatlıq performans təşvişinə, performans təşvişi ereksiya probleminə, ereksiya problemi isə daha böyük özünəinam itkisinə çevrilə bilər.
Elmi ədəbiyyatda da kişinin penis ölçüsü ilə bağlı narahatlığının öz seksual funksiyasına və bunun vasitəsilə partnyor münasibətlərinə təsir edə biləcəyi vurğulanır.
Kişi güzgüdə santimetr görür, qadın isə bəzən tamam başqa şeydən narazıdır: ön sevişmə yoxdur, yaxınlıq tələsikdir, qadının nə istədiyi soruşulmur, münasibətdə emosional yaxınlıq itib.
Amma kişi bütün bunları bir cümləyə yığır: “Mənimki balacadır.”
Bəs penis ölçüsünə görə boşanmaq ayıbdırmı?
Burada insanlara mənəviyyat dərsi vermək asandır.
“Ər yaxşı adamdırsa, buna görə ailə dağıtmazlar.”
Bəs həmin qadın 30 il seksual olaraq narazı yaşamalıdır?
Əksini də soruşmaq olar.
Kişi həyat yoldaşını sevir, amma cinsi həyatları alınmırsa, bunu ömrünün sonuna qədər danışmadan qəbul etməlidir?
Ailə yalnız seks deyil. Amma seks də ailənin bir hissəsidir. Xüsusilə tərəflərdən biri üçün seksual yaxınlıq mühüm ehtiyacdırsa, illərlə davam edən narazılıq münasibətin başqa sahələrinə də yayıla bilər.
Digər tərəfdən, “ölçü uyğun gəlmədi, deməli boşanmaq lazımdır” nəticəsi də həddindən artıq bəsitdir. Cinsi məmnunluq penis ölçüsündən qat-qat mürəkkəbdir. Ünsiyyət, emosional yaxınlıq, ön sevişmə, seksual texnika, qadının oyanması, sağlamlıq vəziyyəti, ereksiya, libido, ağrı, psixoloji rahatlıq və tərəflərin bir-birinin istəklərini öyrənməsi eyni anda rol oynaya bilər. Mövcud elmi icmalların penis ölçüsü ilə partnyor məmnunluğu arasında qəti və sadə əlaqə tapa bilməməsinin səbəblərindən biri də budur.
Bəlkə də buna görə yataq otağında “səndə problem var” cümləsindən əvvəl “bizim aramızda nə alınmır?” sualını vermək daha doğrudur.
Çünki birinci cümlə insanı alçaldır.
İkinci cümlə isə iki nəfəri eyni problemin qarşısında bir tərəfə keçirir.
Penisin ölçüsü bəzi cütlüklər üçün həqiqətən seksual uyğunsuzluğun bir hissəsi ola və dolayı yolla ayrılığa qədər gedib çıxa bilər. Hətta gördüyümüz kimi, dünyanın müxtəlif məhkəmələrinə çıxmış çox qeyri-adi hallar da mövcuddur. Amma elm bizə “filan santimetrdən aşağı penis ailəni dağıdır” demək üçün heç bir əsas vermir.
Bəzən ailəni dağıdan ölçünün özü deyil, həmin ölçü haqqında iki insanın danışa bilməməsidir.
Ər utanır.
Arvad susur.
Ər susmağı “deməli, razıdır” kimi anlayır.
Arvad illərlə yığır.
Sonra bir gün yataq otağında başlayan narazılıq mətbəxdə deyilən bir cümlənin içindən çıxır:
“Mən neçə ildir səninlə xoşbəxt deyiləm.”
Və kişi həmin anda anlayır ki, onun üçün bir neçə santimetrdən ibarət görünən məsələ qadının daxilində illərlə böyüyüb, artıq santimetrlə ölçülməyəcək qədər böyük bir problemə çevrilib.





