Dünya idmanında elə hekayələr var ki, onları oxuyarkən insan medal və rekordlardan daha çox iradəyə heyran qalır. Sunisa Li (Sunisa Lee) də məhz belə idmançılardandır. ABŞ gimnastika millisinin ulduzu olan Sunisa qısa müddətdə Olimpiya çempionuna çevrilməklə yanaşı, ailəsində yaşanan faciələr, ciddi sağlamlıq problemləri və şəxsi həyatındakı çətinliklərə baxmayaraq zirvəyə yüksəlməyi bacarıb. Bu gün o, təkcə ABŞ-ın deyil, bütün dünyanın ən sevilən gimnastlarından biri hesab olunur.
Sunisa Li 9 mart 2003-cü ildə ABŞ-ın Minnesota ştatının Sent-Pol şəhərində anadan olub. Milliyyətcə amerikalıdır, etnik mənşəcə isə Cənub-Şərqi Asiyada yaşayan hmong xalqına mənsubdur. O, Olimpiya Oyunlarında qızıl medal qazanan ilk hmong əsilli amerikalı idmançı kimi tarixə düşüb. Anası Yiv Toy (Yeev Thoj) Laosdan ABŞ-a köç etmiş qaçqın ailəsində böyüyüb. Sunisanı iki yaşından etibarən Con Li (John Lee) böyüdüb. Bioloji atası olmasa da, Sunisa yeniyetmə yaşlarında məhz onun soyadını götürərək “Lee” soyadı ilə çıxış etməyə başlayıb və onu həmişə öz atası hesab etdiyini bildirib.
Sunisanın idmana gəlməsi də maraqlı olub. Altı yaşında məşhur gimnastlar Nastia Liukin və Şon Consonun çıxışlarını izlədikdən sonra gimnastikaya böyük maraq göstərib. Atası isə onun üçün həyətlərində taxtadan xüsusi balans tiri düzəldib ki, məşqlərini evdə də davam etdirə bilsin. Məhz həmin sadə taxta sonradan Olimpiya çempionunun ilk məşq alətinə çevrilib.
Peşəkar karyerası çox sürətlə inkişaf edib. 2019-cu ildə dünya çempionatında ABŞ millisi ilə qızıl medal qazanan Sunisa, 2021-ci ildə Tokio Olimpiadasında bütün dünyanın diqqətini üzərinə çəkdi. Komanda yoldaşı Simone Bayls yarışdan çəkildikdən sonra böyük məsuliyyət onun üzərinə düşdü. Təzyiqə baxmayaraq, Sunisa fərdi çoxnövçülük yarışında qızıl medal qazandı və ABŞ tarixində bu növdə Olimpiya çempionu olan altıncı qadın gimnast kimi tarixə düşdü. Daha sonra Paris-2024 Olimpiadasında da komanda ilə qızıl, fərdi yarışlarda isə bürünc medallar qazanaraq uğurlarını davam etdirdi.
Lakin onun həyatı yalnız uğurlardan ibarət olmayıb. 2019-cu ildə ABŞ çempionatına bir neçə gün qalmış atası ağac budayarkən nərdivandan yıxıldı və onurğa beynindən ağır zədə alaraq ömürlük iflic oldu. Bir il sonra isə Sunisanın xalası və dayısı COVID-19 səbəbindən vəfat etdilər. O, sonradan həmin dövr haqqında danışarkən “Bütün bunlar məni daha güclü etdi” sözlərini işlədib. 2023-cü ildə isə ona iki müxtəlif böyrək xəstəliyi diaqnozu qoyuldu. Həkimlərdən biri bu xəstəliyin tam sağalmadığını bildirsə də, uzunmüddətli müalicədən sonra vəziyyəti nəzarət altına alındı və o, böyük idmana qayıtmağı bacardı. 2025-ci ildə ESPN tərəfindən “İlin ən uğurlu geri dönüşü” mükafatına layiq görülməsi də məhz bu mübarizənin nəticəsi idi.
Sunisanın şəxsi həyatı da zaman-zaman medianın diqqətində olub. O, bir müddət ABŞ universitet futbolunun oyunçusu Ceylin Smit (Jaylin Smith) ilə münasibətdə idi. Cütlük münasibətlərini gizlətməsə də, bu münasibət sosial şəbəkələrdə bəzilərinin irqçi və ayrı-seçkilik xarakterli hücumlarına səbəb olmuşdu. Sunisa sonradan bu barədə açıq danışaraq insanların şəxsi seçimlərinə hörmətlə yanaşmalı olduqlarını bildirmişdi. Sonrakı illərdə münasibətləri başa çatdı və hazırda onun yeni sevgilisi olması barədə təsdiqlənmiş məlumat yoxdur. O, şəxsi həyatını ictimaiyyətin diqqətindən uzaq saxlamağa üstünlük verir.
Ailə isə onun üçün hər şey deməkdir. Sunisa dəfələrlə vurğulayıb ki, qazandığı bütün uğurların arxasında valideynlərinin və beş bacı-qardaşının sonsuz dəstəyi dayanır. Xüsusilə ögey bacısı Şayenn Li (Shyenne Lee) onun ən yaxın dostlarından biridir. Şayenn hətta Sunisanın bəzi sərbəst hərəkət proqramlarının xoreoqrafiyasının hazırlanmasına da kömək edib. Kiçik bacısı Evionn Li (Evionn Lee) də gimnastika ilə məşğul olur və bacısını özünə nümunə hesab edir.
Kortdan kənarda Sunisa olduqca sadə həyat tərzi keçirir. O, rəqs etməyi, ailəsi ilə vaxt keçirməyi və sosial layihələrdə iştirak etməyi sevir. Hmong icmasının inkişafı və gənclərin idmana cəlb olunması istiqamətində də fəal çalışır. Məhz buna görə o, ABŞ-da yalnız Olimpiya çempionu kimi deyil, həm də minlərlə gənc üçün ümid və motivasiya simvolu kimi qəbul edilir.
Bu gün Sunisa Li qadın gimnastikasının ən böyük ulduzlarından biridir. Onun həyatı göstərir ki, insan ən ağır ailə faciələri, sağlamlıq problemləri və ictimai təzyiqlərlə üzləşsə belə, inamını itirməsə zirvəyə yenidən qayıda bilər. Bəlkə də onu milyonlarla insan üçün xüsusi edən məhz budur: Sunisa yalnız medal qazanan idmançı deyil, heç vaxt mübarizədən vaz keçməyən güclü bir insandır.
Bunlar da maraqlıdır
