İdman mərcləri dünyasında ən çox işlədilən anlayışlardan biri də punter sözüdür. Xüsusilə Böyük Britaniya, Avstraliya və İrlandiyada bu terminə çox rast gəlinir. ABŞ-da isə eyni məna daha çox bettor və ya sports bettor sözləri ilə ifadə olunur.
Sadə dillə desək, punter (bettor) idman hadisələrinə pul qoyaraq mərc edən şəxsə deyilir.
Bu, peşəkar analitik də ola bilər, həvəskar azarkeş də. Əsas şərt odur ki, həmin şəxs bukmeker şirkətində və ya lisenziyalı mərc platformasında mərc etsin.
“Punter” sözü haradan yaranıb?
“Punter” sözü XVII əsrdən etibarən ingilis dilində “risk etmək”, “şansını sınamaq” mənasında işlədilməyə başlayıb. Daha sonra bu termin at yarışlarında və digər qumar oyunlarında pul qoyan şəxslər üçün istifadə olunmağa başladı.
Bu gün Böyük Britaniya və Avstraliyada mərc edən şəxsə ən çox punter, ABŞ və Kanadada isə bettor deyilir.
Hər iki termin eyni mənanı ifadə edir.
Punter nə edir?
Punter bukmeker şirkətinin təqdim etdiyi əmsallardan birini seçərək mərc edir.
Məsələn:
- komandanın qələbəsinə;
- ümumi qol sayına (Total);
- handikapa;
- hər iki komandanın qol vurmasına;
- dəqiq hesab nəticəsinə;
- künc zərbələrinə;
- sarı və qırmızı vərəqələrə.
Bütün bu seçimləri edən şəxs punter hesab olunur.
Punter ilə bookie arasındakı fərq
Yeni başlayanlar bu iki anlayışı tez-tez qarışdırırlar.
Əslində isə onlar bir-birinin tam əksidir.
- Punter (Bettor) — mərc edən şəxsdir.
- Bookie (Bookmaker) — həmin mərci qəbul edən bukmeker və ya şirkətdir.
Başqa sözlə, punter pul qoyur, bookie isə həmin mərci qəbul edir və nəticəyə uyğun olaraq uduş ödəyir.
Punter ilə tipster arasındakı fərq
Bu anlayışlar da fərqlidir.
Punter öz pulu ilə mərc edən şəxsdir.
Tipster isə oyunları təhlil edərək proqnoz hazırlayan və həmin proqnozları başqaları ilə paylaşan analitikdir.
Bir insan həm tipster, həm də punter ola bilər. Məsələn, o, əvvəlcə oyunları analiz edir, sonra öz proqnozuna əsasən mərc edir və eyni zamanda həmin analizi Telegram kanalında və ya idman saytında paylaşır.
Peşəkar punter kimdir?
Əksər insanlar əyləncə məqsədilə mərc etsələr də, bəzi şəxslər bunu peşəkar şəkildə həyata keçirirlər.
Peşəkar punter:
- bankroll idarəetməsinə ciddi əməl edir;
- emosiyalarla deyil, statistika ilə qərar verir;
- uzunmüddətli qazancı hədəfləyir;
- hər oyuna eyni məbləğ qoymur;
- yalnız dəyərli əmsallar (value bets) axtarır.
Belə insanlar üçün məqsəd bir oyundan böyük pul qazanmaq deyil, yüzlərlə mərcdən sonra ümumi mənfəət əldə etməkdir.
Casual punter nədir?
İngilis dilində tez-tez işlədilən başqa ifadə casual punterdir.
Bu, peşəkar olmayan, əsasən əyləncə məqsədilə mərc edən şəxsi ifadə edir.
Məsələn, yalnız böyük turnirlərdə və ya sevdiyi komandanın oyunlarına kiçik məbləğlər qoyan insanlar casual punter hesab olunurlar.
Sharp və recreational punter
Mərc bazarında punterlər şərti olaraq iki qrupa bölünürlər.
Sharp punter – statistik analizə əsaslanan, uzunmüddətli qazanc əldə edən peşəkar mərcçidir.
Recreational punter – daha çox əyləncə məqsədilə mərc edən, emosional qərarlar verən adi oyunçudur.
Bukmeker şirkətləri bu iki kateqoriyanı fərqli qiymətləndirirlər. Sharp punterlərin mərcləri bazara təsir göstərə bildiyi üçün onların fəaliyyəti daha diqqətlə izlənilir.
Punter (Bettor) – idman hadisələrinə pul qoyaraq mərc edən şəxsə verilən addır. Punter termini əsasən Böyük Britaniya və Avstraliyada, bettor isə daha çox ABŞ və Kanadada istifadə olunur. Punter bukmekerin təklif etdiyi əmsallara mərc edir, nəticəni gözləyir və uğurlu proqnoz verdiyi halda uduş əldə edir. O, tipsterdən fərqli olaraq proqnoz paylaşmaq məcburiyyətində deyil, bookie-dən fərqli olaraq isə mərc qəbul etmir, əksinə özü mərc edən tərəf olur.
Bunlar da maraqlıdır
